تعریف جرم رایانه ای

سایبری

سایبری

در کشور ما ، در قانون جرائم رایانه ای مصوب ۱۳۸۸ تعریفی از جرم رایانه ای صورت نگرفته است و تنها به ارائه ی مصادیقی از آن پرداخته شده است .

بطور خلاصه میتوان این جرائم را به دو دسته تقسیم کرد :

۱- جرایمی که در آن رایانه به عنوان ابزار توسط مجرم برای ارتکاب جرم بکار گرفته می شود.
۲- جرایمی که در دنیای مجازی واقع می شوند اما آثار آنها در دنیای واقعی ظاهر می شود. (جرائم رایانه ای محض)

به دلیل گستردگی فضای مجازی و پیشرفت سریع آن ظاهرا قانونگذار از تعریف جرم رایانه ای ناتوان مانده، ‌که این ناتوانی معایب و البته مزیتی نیز دارد.

مزایا :
شاید تنها مزیت عدم وجود تعریف این باشد که؛ به دلیل ناشناخته بودن کامل فضای مجازی ، با انجام یک تعریف (که جامع و مانع نباشد) بسیاری از اعمال خلاف در فضای مجازی خارج از محدوده تعریف قرار می گیرند و در واقع باعث ایجاد خلا قانونی میشود. (البته این مورد زمانی مزیت محسوب میشود که قانونگذار تمام مصادیق جرائم رایانه ای را برشمرده باشد که امری غیرممکن به نظر میرسد.)

معایب:
همواره وجود تعریف از یک جرم ، حقوقدانان رو به بررسی آن تعریف و تحلیل عناصر آن جرم وا داشته است. بدیهی است که عدم وجود یک تعریف و صرفا اکتفا کردن به معرفی مصادیق باعث عدم توجهِ کافیِ حقوقدانان به این رشته از حقوق میشود که از نتایج آن میتوان به بی پر و بال ماندن این رشته ، ایجاد زمینه تضییع حقوق مردم در جرائم رایانه ای ، افزایش وحشتناک جرائم رایانه ای پنهان و … اشاره کرد.

نکته منفی دیگری که در این مسئله وجود دارد ، عدم بازنگری در این قانون است . قانونی که در سال ۱۳۸۸ تصویب شده و ظاهرا قرار است آنقدر دست نخورده باقی بماند تا با وقوع یک فاجعه دست به دامن اصلاح آن شوند !!/انجمن علمى دانشگاه علوم قضایى